| GIG BONT | GIG AT BONT* |
| Donald Evans | trans. the poet (from Welsh) |
|
Cydiai gwynrew o wewyr O'r Bannau'n denau fel dur Am y Bont fel cwlwm bedd, Yn fynor am gyfannedd; Ac iâ o wyll yn amgáu Coed y waun mewn cadwynau. Ar hyn, daeth bysiau ieuanc I'r pentref trwy hunllef tranc Yn fflyd eiddgar, gan aros Mor heini dan oerni'r nos. Sain lleisiau, uwch genau'r gwynt, Hoeniaith yn dod ohonynt; Chwerthin, a'r fferdod miniog Fry'n ysglyfaethu o'r glog: Ymlonnent drwy'r mileinig Fel ffaglau i gynnau'u gig: Ar unwaith offerynnau Yn s  n gwyllt a'i wres yn gwau O encil y pafiliwn Gan ddwysáu gynyddu'u s n I'w fflamio i'r to a'r tân Yn tyllu o'r to allan. Strymiai y Cyrff storm eu cerdd: Gyfryngwyr gwifrau angerdd; A Dom yn ddadwrdd o dân: Seiniau'r bandiau'n rybowndian Yn rhonc o'r muriau concrid Drwy saethau y lliwiau llid; Y llawr yn ddawnswyr lloerig Ar goll yn chwyrlïo'r gig; Glaslen y sigarennau Yn lluniau mwll yn ymwáu Uwchben, a'r conglau ceuwag Yn ddegau o ganiau gwag: Noson wen ac oesau'n hiaith Yn un ref gynnwr' afiaith. Mae'r hwyr yn hwyr sy'n aros: Y niwlen iâ ganol nos A'i naws harn yn binsiyrnau Am weryd gwinglyd ar gau, Ac ieithgan yn ei chanol A'i dyrnu erch di-droi'n-ôl Yn gyrru'n rhythmig eirias O'i golau hi drwy'r iâ glas! |
A silvery grey ice from the hills, hard as steel, had Bont in its clutches; a marble tomb around dwellings and a frosty dusk enchaining the moorland trees. Then, through the paralysis, colourful buses entered the village, an eager fleet stopping - all agog in the night's sting. Voices, above the wind's mumble, a sprightly sounding language; laughter, and the acute numbness like a hawk from the crag: they glowed through the sharpness like torches to kindle their gig. At once, the wild din of instruments from the pavilion's far end deepening, ascending, to scorch the rafters, fire drilling through the roof. Cyrff strummed their stormy number: passionate-stringed mediators; Dom were a fiery commotion: shrill notes ricocheting off the concrete walls, darting through frenzied lights. A floor of delirious twisters lost in the gig's mania; a blue veil of tobacco smoke writhing in sultry images overhead, and bare corners full of empty cans. A white night, and an ancient language transformed into a rave of joy. The night lives on: midnight of freezing fog like a pair of iron tongs closed tight around a wincing land; at its heart a language in song, an unyielding driving force pounding red-hot rhythms through the grey ice. |
* This event was held at Pontrhydfendigaid, a village not far from Aberystwyth, by the Welsh Language Society, in December 1991.
Cyrff and Dom are Welsh rock bands.
Copyright © Donald Evans 1994 - publ. Cyhoeddiadau Barddas / Barddas Publications