| CELL ANGEL | CELL ANGEL |
| Menna Elfyn | tr. Gillian Clarke |
|
Mae'r celloedd Llwyd o bob tu iddo yn ei ddal mewn esgyrn sy'n cuddio am eiliad bwysau'r briwiau yno ac eto onid dynol oedd yr angylion ar dir Groeg a Phersia'n llonni dial nid araf yn y Llyfr Mawr i ymrafael? aeth ef â mi o'i gell, ef, angel, i'r neuadd fawr, myfi, efe ac un piano grande, allweddi'n aflonyddu wrth ddal fy llaw, dan glo, dechreuodd ei gyngerdd i'r noddreg, twinkle, twinkle, yn un donc ddyfal - cyn methu'r esgyniad - at y llethrau duon. Angel penffordd, heb bentan na mynegbyst a'r nen wedi colli yn mherfedd y berdoneg How 1 wonder what you are. Daw'r seibiau a'r solo i ben. Aliweddi'n cloi, can dwrn du y piano, yn grop. Disgordiau, yn offeryn segur ar ei wyneb. Disgyniad angel a'i angerdd i greu concerto yn troi'n lled-fyw rhyw nodau o gryndod - er byd mor ansoniarus. Canfod un tant persain. *** Pes gallwn mi rown gwotâu ar angylion, gwahardd sopranos, rhai seraphimaidd o fan uchel eglwysig lle mae'r sêr yn seinio eu pibau rhy rhwydd wrth euro'r corau, yn fechgyn angylaidd, yn lleisiau gwydr mirain, o'r marmor i'r eco. Rhy lân yw. Ni all duw fod yno, yn fwy nag yma, yng nghell yr angel, lle mae cordiau heb ddesgant, eto rwyf ar fy nhraed o glai yn cymeradwyo encôr, i ddyhead un cell angel fel y gall chedeg yn ansylweddol drwy furiau, heb gysgod, yn ysgafn, adeiniog at gôr dwyfol y Gadeirlan - Ond tu hwnt i'r drws mae criw yn paffio chwerthin yn y cnewyllyn talcen gwydr, Ac i bob Mihangel, Gabriel, Raphael, mac cell sy'n eu cadw yn angylion cwymp, a thry'r meidrolyn sy'n dal yr allwedd yn ddim ond alaw cariad. Yn dduw heb agoriad. |
Grey cells either side of him keep safe the bones that hide for a second their weight of pain yet weren't the angels mortal, Greek and Persian soil joyous with vengeance, the Bible quick with quarrels? He led me from his cell, this angel, to the hall, him and me and a grand piano, the door-keys restless in my hand. Locked, he began a concert for his patron twinkle, twinkle, then one violent tone - before failing to ascend the black slopes an angel on the road, homeless, lost and the sky drowned in the piano's depths. How I wonder what you are. The pause ends the solo. Keys locked sharp in the black fist of the piano. Discord in unplayed instrument in his face. Descending angel and his passionate concerto turn suddenly to notes reverberating through this musicless place. To reach for one fine string. *** I would give quotas on angels, ban seraphic sopranos from high-church places where stars play their easy flutes in gilded choirs of angelic boys, their voices clean as glass between the marble and the echoes. God's no more there than here, in the angel cell where chords ring without descant where I rise to my feet of clay to applaud. Encore to the dream of a cell angel that he might fly bodiless through walls, without shadow, light winged to the great cathedral. But behind this door the boy-gangs box laughing through a chink in the brow of glass. And for every Michael, Gabriel, Raphael, there's a cell to keep him fallen and the keeper of the keys is only a love song. A god without power to unlock. |
Copyright © Menna Elfyn; trans. Copyright © Gillian Clarke - publ. Bloodaxe Books
 ...buy this book |